[rupert]

Jak co roku na Ukrainie świętowano rocznicę postania 14 Dywizji Grenadierów SS - potocznie zwaną Dywizją SS Galizien. Przy tej okazji chciałbym przypomnieć postac jej ostatniego dowódcy Pawło Szadruka. Bo tez osoba to bardzo barwna. W armii carskiej Rosji był pułkownikiem, w czasie rewolucji lutowej jego oddział przekształcił się w jednostkę armii Ukraińskiej Republiki Ludowej. Jako generał-chorąży tej armii dowodził brygadą która razem z armią polska walczyła z bolszewikami na Ukrainie. Po pokoju ryskim internowany w Polsce, gdzie ostatecznie uzyskał azyl. Po przewrocie majowym został kontraktowym oficerem WP-najpierw jako major a po skończeniu Wyższej szkoły Wojennej jako pułkownik. Kierował komórką która przygotowywała organizacje armii ukraińskiej na wypadek wojny z ZSRR. We wrześniu 1939 dowodził 29 Brygadą Piechoty. W bitwie pd Tomaszowem Lubelskim uratował brygadę przed zagłada wyprowadzając ja z okrążenia. Jako polski oficer trafił do oflagu, skad zwolniono go z powodu ciężkiego stanu zdrowia. Do 1944r by kierownikiem kina w Skierniewicach i współpracował z AK. W 1943 odrzucił niemiecka propozycję objęcia funkcji szefa sztabu 14 Dywizji SS - Galizien. W grudniu 1944 roku wszedł w skład Ukraińskiego Komitetu Narodowego, którego został przewodniczącym. W marcu 1945 został dowódcą utworzonej Ukraińskiej Armii Narodowej-z tej racji przejął dowodzenie nad 14 Dywizją SS. Po pozbyciu sie niemieckich oficerów już jako 1 Dywizja Ukraińska jednostka z Czech przedostała się do Niemiec gdzie poddała się aliantom. Negocjując kapitulację Pawło Szadruk zażądał osobistej rozmowy z gen Andersem, którego znal z czasu służby w Wojsku Polskim. Skutkiem tej rozmowy była interwencja gen Andersa u aliantów i w efekcie odmowa wydania żołnierzy ukraińskich do ZSRR - tworzyli ja bowiem obywatele polscy (do września 1939). Ukraińcy uzyskali azyl i osiedli w Wlk. Brytanii i Kanadzie.
W 1965 Pawło Szadruk otrzymał z rak gen Andersa Virtuti Militarii za walki we wrześniu 1939r - przeciwko protestowało nie tylko ZSRR i rząd PRL ale także część środowisk emigracyjnych. W obronę P. Szadruka zaangażował się J. Giedroyć psząc w paryskiej Kulturze:"Szandruk jest w nędzy i bardzo stary. Myślę, że wzięcie go w obronę przez Polaków jest nie tylko obowiązkiem, ale to może mieć duży rezonans wśród Ukraińców i naprawi tę londyńską głupotę."
Generał porucznik Armii Ukraińskiej, pułkownik Wojska Polskiego Pawło Szadruk zmarł 15 lutego 1979r w Trenton.

[Forum Bot]